Transitiemanagement

Tijdens de conferentie sprak Jord Neuteboom over Transitiemanagement. Bij transities gaat het over grote veranderingen op de lange termijn, niet in 5-10 jaar, maar zelfs over een generatie. Het zijn fundamentele omwentelingen in structuur, cultuur en werkwijze. Geen veranderingen dus die als een project ingevoerd kunnen worden, maar meer nog een beweging, verandering in de onderstroom. Dit is nodig omdat we te maken hebben met persistente problemen in de zorg. Een uitspraak die mij erg is bijgebleven is "Kleine stapjes nemen, maar groot blijven denken". Om iedereen in het proces mee te nemen is het belangrijk vanuit je passie een verhaal op te bouwen (narrative aanpak) en eerdere ervaringen in te brengen. En het gaat om risico durven nemen, gewoon doen!

Een artikel dat ik hierbij vindt passen is "De banaliteit van de manager". Hierin wordt door de filosoof Govert Buijs een aantal woorden aangedragen die volgens hem beter passen bij de taak van maatschappelijke organisaties. Termen als marktwerking, efficiency, targets, win-winsituatie, klanten, benchmarking, passen niet bij het domein van maatschappelijke organisaties. Er is een nieuwe taal nodig die het mogelijk maakt om het eigen karakter van een maatschappelijke organisatie te beschrijven. Hij geeft hiervoor tien kernwoorden uit het latijn, met als basisidee dat maatschappelijke organisaties als wezenlijke opdracht hebben bij te dragen aan publieke menselijke waardigheid. Dit kunnen ze alleen authentiek doen als dit ook de eigen organisatie doortrekt. Een paar voorbeelden: Sensus societatis: maatschappelijk besef; Missio et promissio: je laten aanspreken op je opdracht; Communitas/associatio: iedereen is nodig; Vocatio: bezieling.

Als je, zoals Jord Neuteboom aangeeft, met behulp van een narratieve benadering veranderingen op lange termijn wilt bewerkstelligen, hebben we inderdaad misschien wel een nieuwe taal nodig. Een taal waarin de professionals zich meer herkennen dan in de managementtaal die we op dit moment gebruiken. De essentie van de zorg is volgens Jord Neuteboom, de relatie tussen zorgverlener en zorgvrager, waarbij termen als vertrouwen, intimiteit, passie, aandacht en bezieling horen, in plaats van een relatie leverancier-cliënt met termen als kosten, doelmatigheid, budget, efficiency en afrekening.

Of wij in ons transitieproces de taal en termen moeten gaan gebruiken die Govert Buijs aandraagt, of die Jord Neuteboom noemt, weet ik niet. Misschien wel een leuk idee voor dit blog om gezamenlijk te komen op mooie woorden en beschrijvingen de de lading en de kern van ons werkveld het best weergeven. Om een start te maken heb ik de termen van Govert Buijs en Jord Neuteboom hiernaast bij de stelling ingevoerd. Voel je vrij om deze te bekrachtiging (dan worden ze groter en vetter) of een andere term hieraan toe te voegen. (max 1 per dag).

Na een poosje zullen we een stand opmaken en wie weet krijgen we dan langzamerhand een nieuwe vocabulaire ;-)